سيد علي اكبر قرشي

31

قاموس قرآن ( فارسي )

قرآن آمده « حَتَّى يَكُونَ لَنا . . . عَنْ سُخْطِكَ وَتَعَدّي حُدُودِكَ ذايِداً » تا ما را از غضب تو و تجاوز بحدود تو كنار كننده باشد . اين كلمه فقط يك بار در قرآن يافته است . ذوق : چشيدن . * ( « فَذاقَتْ وَبالَ أَمْرِها » ) * طلاق : 9 يعنى سنگينى و نتيجهء كار خود را چشيد . بيشتر استعمال آن در قرآن دربارهء عذاب است و گاهى در رحمت نيز به كار رفته مثل * ( « وَلَئِنْ أَذَقْناه رَحْمَةً مِنَّا مِنْ بَعْدِ ضَرَّاءَ . . . » ) * فصلت : 50 . * ( « فَكَفَرَتْ بِأَنْعُمِ الله فَأَذاقَهَا الله لِباسَ الْجُوعِ وَالْخَوْفِ . . . » ) * نحل : 112 . دربارهء اضافه لباس بجوع و خوف در الميزان ميگويد آن دلالت بر احاطه و شمول دارد يعنى گرسنگى و ترس بهمهء آنها رسيد و احاطه كرد چنان كه لباس بدن را احاطه مىكند . راغب ميگويد : استعمال آن در قليل است زيرا كه بكثير ، خوردن اطلاق مىشود نه چشيدن در قرآن دربارهء عذاب آمده در عرف هر چند در قليل معروف است ولى صلاحيت دارد كه از آن كثرت نيز اراده شود . و نيز آمده * ( « كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ » ) * آل عمران : 185 ، انبياء : 35 ، عنكبوت : 57 . ذيع : آشكار شدن . * ( « وَإِذا جاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذاعُوا بِه » ) * نساء : 83 . چون چيزى از ايمنى و يا ترس به آنها رو آورد آن را آشكار و منتشر ميكنند . در نهج البلاغه نامهء 48 بمعاويه نوشته « و انّ البغى و الزّور يذيعان بالمرء فى دينه و دنياه » يعنى تجاوز و باطل شخص را در دين و دنيايش مشهور و رسوا ميكنند . در اقرب آمده « اذاع سّرة : اظهره » و الحمد للَّه و هو خير ختام .